Sevgili okuyucularımız, bu haftaki konumuza geçmeden geneli ilgilendiren bazı soruları cevaplamak istiyoruz. İlk soru emzirme ödeneği ile ilgili, ''emzirme ödeneğinden yararlanabilmek için, şartlar nedir? Kıymetli annelerimiz, emzirme ödeneğinden faydalanabilmek için iki şart var, Sigortalılığınız sonlandıktan sonra 300 gün içinde doğumun gerçekleşmesi gerekiyor. Diğer hususta, son 15 ayda 120 gün prim ödemiş olmanız gerekmektedir.
2. Sorumuz, Acil hallerde sevk olmadan ambulans ve tarifeli uçak dışındaki yol giderlerini SGK karşılıyor mu?'
Acil hallerde, sağlık kurulu raporu ile sevk edilmeden kara ambulansı veya tarifeli uçak gibi tarifeli ulaşım araçları dışındaki araçlarla yapılan nakillere ait yol giderleri sağlık uygulama tebliği kapsamında SGK tarafından karşılanmaktadır. Bu haftaki son sorumuzda şöyle;''4/B (BAĞ-KUR) isteğe bağlı sigortalılık süremiz ne zaman başlar. İsteğe bağlı sigortalılık, Başvurunuzun SGK kayıtlarına geçtiği tarihi izleyen günden itibaren isteğe bağlı sigortalılığınız başlar. Gelelim bu haftaki konumuza; İnşaat sektöründe asgari işçilik uygulaması ve kayıt dışı sigortalılığın en aza indirilmesi ülkemizde kayıt dışı istihdamın yaşandığı sektörler arasında tarım sektörü birinci, inşaat sektörü ise ikinci sırada gelmektedir. İnşaat sektöründe yaşanan bu durum karşısında kayıt dışı istihdamı önlemek amacıyla, bildirilen işçiliklerin inşaatın tamamlanması için yeterli olup olmadığı noktasında 5510 sayılı Kanunun 85. maddesi uyarınca “Asgari İşçilik” uygulaması yürütülmektedir. Uygulamanın usul ve esasları ise Kanunda verilen yetkiye istinaden Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Asgari işçilik uygulamasında; inşaat maliyetine, Kurumca yayımlanan tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanarak bulunan “bildirilmiş olması gereken asgari işçilik matrahı” ile işverence “bildirilen prime esas kazanç matrahı” karşılaştırılmaktadır. Bu araştırma sırasında inşaat maliyeti; inşaatın ruhsatında yer alan yüzölçümü ile yine ruhsatta belirtilen yapı sınıf ve grubuna ilişkin esas alınacak yıla ait birim maliyet bedelinin çarpılması suretiyle hesaplanmakta tamirat, tadilat ve tesisat gibi işlerde maliyetin ne şekilde hesaplanacağı 2011/13 sayılı Genelgenin 6.8 numaralı bölümünde açıklanmıştır. Genelgedeki usule göre defter tutmakla yükümlü olan işverenlerce yapılan tadilatın maliyeti sırasıyla; Yapı ruhsatında alan ve sınıf belirtilmiş ise, yapımına yeni başlanılan inşaatlarda olduğu gibi ruhsattaki yüzölçümü ile Bakanlık birim maliyet bedelinin çarpılması suretiyle, Ruhsatta tadilatın metrekaresi belirtilmemişse; doğrudan ruhsat üzerinde yazılı olan yoksa ruhsatı veren kurumdan resmi yazıyla istenecek keşif bedeli üzerinden, Yapı denetimine tabi ise yapı denetim firmasından bildirilen maliyet bedeli üzerinden, Yukarıdaki usullerle belirlenemediği takdirde ise konu Sosyal Güvenlik Denetmenlerine intikal ettirilerek işyeri defter, kayıt ve belgeleri incelenerek belirlenmektedir.
Uygulamada değişikliğe ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz. SGK, yakın bir zamanda yayımladığı 2026/3 sayılı Genelge ile bu uygulamanın yer aldığı bölümde bazı düzenlemeler yaptı. Ancak, Kurum, 2011/13 sayılı Genelgenin 6.8 başlıklı bölümünü revize ederken hemen altındaki “6.8.1” başlıklı bölümünde değişiklik olmadı. “Tadilat işlerinde ilave m² artışı yoksa Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığınca tadilata dair birim maliyet bedelleri yayımlanmamıştır, “Ruhsatta tadilatın metrekare bilgisi varsa Bakanlığın yayınladığı birim maliyeti esas alınması belirtilmiştir. Ama şunu belirtmek istiyoruz;300 m² Yeni İnşaat ile 300 m² Tadilat Aynı Olmayacağı aşikârdır. Yönetmelikte birim maliyet bedellerinin Bakanlık tebliğine göre tespit edileceği belirtilse de; o Tebliğdeki fiyatlar “inşasına yeni başlanılan yapılar” için belirlenmiştir.
Tadilat işlerine yönelik değildir. Basit bir örnek vereyim: 300 m² yüzölçümünde 3-B yapı sınıfındaki yeni bir binanın sıfırdan inşaat maliyeti ile; iskanı alınmış 3-B sınıfı bir binadaki 300 m²’lik tadilatın maliyetinin aynı olmayacağı bellidir. Kaldı ki, yeni inşaatlarda maliyetin %6,75’i üzerinden asgari işçilik hesaplanırken, tadilatta maliyetin %9,75’i üzerinden hesaplanmaktadır! Özellikle inşaat sektöründeki kayıt dışının önlenmesinde; yapılan ihbarlar ve denetmenlerin kontrollerinden öte sorunu temelden çözecek yeni düzenlemelerin yapılmasında yarar olduğunu düşünüyoruz. Sevgili okuyucularımız Aksaray’daki emeklilik ofisimizde bu konularda sizlere yardımcı olmaktayız. Gelecek hafta yeni konularda buluşmak üzere hoşça kalın efendim.
