Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aksaray dahil 81 ilde Temmuz ayına ilişkin girdi fiyatları ve üretici-market fiyat farklarını değerlendirdi. Bayraktar, özellikle gübre ve mazot gibi tarımsal girdilerdeki fiyat artışlarına dikkat çekerek, üretici ile market fiyatları arasındaki uçuruma vurgu yaptı.
Gübre Fiyatları Temmuz Ayında da Artış Kaydetti
13 Haziran’da başlayan İran-İsrail savaşının gübre fiyatlarını ciddi şekilde artırdığını hatırlatan Başkan Bayraktar, çatışmaların sona ermesine rağmen fiyatların yüksek kaldığını söyleyerek; DAP gübresinin yüzde 10,4, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 8, amonyum sülfat gübresinin yüzde 2 ve kalsiyum amonyum nitrat gübresinin yüzde 1 oranında zamlandığını duyurdu. ÜRE gübresi ise yüzde 1,5 oranında geriledi.
Bayraktar’ın aktardığına göre, yıllık gübre fiyatları da tırmanış gösterdi. ÜRE gübresi yüzde 90, DAP yüzde 55, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46, kalsiyum amonyum nitrat gübresi yüzde 40 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 32 oranında zamlandı.
Mazot fiyatı aylık bazda yüzde 9,3 oranında yükseliş gösterirken, yıllık olarak yüzde 23,4 oranında zamlandı. Hayvancılıkta kullanılan besi yemi ise yıllık yüzde 34 yükseliş kaydederken, süt yemi ise yüzde 31 oranında artış gösterdi.
"Çiftçi Gübreye Ulaşamazsa Üretim Sürdürülemez"
Gübrenin tarımsal verimliliğinin doğrudan etkilediğini vurgulayan Bayraktar, çiftçilerin bu temel girdilere erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini söyleyerek, “Ülkemizde tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için gübre başta olmak üzere tarımsal girdilere çiftçilerimizin erişimi konusunda acil tedbirler alınmalıdır” dedi.
Üreticide 1 Lira Markette 8 Lira
Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en çok karpuzda görüldü. Üreticide 1 lira 18 kuruş olan karpuz, markette 8 lira 42 kuruşa satılarak yüzde 613,8 oranında artış gösterdi. Karpuzu sırasıyla yüzde 295,8 patlıcan, yüzde 275,3 salatalık, yüzde 247,6 yeşil soğan ve yüzde 242,8 havuç izledi.
Başkan Bayraktar, üretici fiyatları ile market fiyatlarını da karşılaştırarak, üreticiden 7,5 liraya alınan patlıcanın markette 29 lira 68 kuruşa, 6 liraya alınan salatalığın markette 22,5 liraya, 10 liraya alınan yeşil soğanın markette 34,76 liraya, 12 lira alınan havucun markette 41,13 liraya satıldığında dikkat çekti.
En Büyük Zam Limonda
Temmuz ayında markette 37 ürünün 19’unda fiyat artışı olurken, 17 ürünün fiyatında ise düşüş yaşandı. En fazla zam ise yüzde 37,8 artışla limon oldu. Ardından yüzde 14,3 artışla yumurta, yüzde 12,8 artışla elma, yüzde 5 ile kuru incir, yüzde 3 ile mısırözü yağı geldi. En çok ucuzlayan ürün ise yüzde 42,6’lık indirimle kabak oldu. Karpuz yüzde 39,8, patates yüzde 31,5, kuru soğan yüzde 24,6 ve yeşil soğan ise yüzde 19,5 oranında düşüş gösterdi.
Üretici Cephesinde Son Durum Ne?
Temmuz ayında üretici cephesinde 20 ürünün 10’unda fiyat artışı yaşanırken, 14’ü düştü ve 5’i sabit kaldı. En çok düşüş gösteren ürün yüzde 41,2 ile yeşil soğan olurken, ardından yüzde 41 ile karpuz, yüzde 39,1 ile patates, yüzde 38,5 ile patlıcan, yüzde 38,3 ile kabak geldi.
En fazla fiyat artışı ise yüzde 55,6 ile limonda oldu. Limonun ardından yüzde 29,6 ile yeşil mercimek, yüzde 27,5 ile sivri biber, yüzde 17,8 ile yumurta ve yüzde 13,1 ile kırmızı mercimek geldi.
