Ülke genelinde uyuşturucu ile mücadele operasyonlarının yoğunlaştığı son dönemde, özel sektör ve kamu kurumlarında işe giriş kriterleri de dönüşüme uğruyor. Pek çok şirket, iş başvurularında standart sağlık raporuna ek olarak "bağımlılık yapıcı madde tarama testi" talep etmeye başladı.
Günlük on binlere ulaşan test sayısı
Laboratuvar sektörü yetkilileri, işveren kaynaklı test başvurularında son aylarda kayda değer bir artış yaşandığını belirtiyor. İstanbul'da yalnızca bir günde on binlerle ifade edilen test sayısına ulaşıldığı, artan talebi karşılamak amacıyla kurumsal anlaşmalar ve toplu tarama paketlerinin devreye alındığı aktarılıyor. Uygulamanın özellikle büyük şehir merkezlerinde hızla yaygınlaştığı ifade ediliyor.
Kritik sektörler öncü
Geçmişte ağırlıklı olarak sürücülük, güvenlik ve ağır sanayi gibi riskli iş kollarıyla sınırlı kalan bağımlılık testleri, artık çok daha geniş bir yelpazeye yayılıyor. Enerji, lojistik, savunma, kimya, sağlık ve bilişim sektörleri bu değişimde öne çıkan alanların başında geliyor.
ASELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kuruluşlarda çalışan güvenliği kapsamında kontrollerin daha sistematik hale getirildiği belirtiliyor. Enerji sektöründe faaliyet gösteren Tüpraş ile ulaştırma alanında hizmet veren TCDD gibi kurumların da işe giriş kriterlerinde bu uygulamaya yer verdiği ifade ediliyor.
Maliyet ve hukuki çerçeve
Testlerin birim maliyeti ortalama 2.000 lira olarak öne çıkarken, kurumsal anlaşmalarda bu rakamın önemli ölçüde düştüğü aktarılıyor. Analizler idrar, kan ya da tükürük örneği üzerinden yürütülüyor. Sonuçların üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi ise Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereği adayın açık rızasına bağlı tutuluyor.
Aksaray'da süreç henüz netleşmedi
Aksaray'da ise henüz bu uygulamanın yaygınlaştığına ilişkin bir gelişme yok. Kentteki kamu kurumları ve özel sektör temsilcilerinin konuyu değerlendirme aşamasında olduğu, yakın vadede nasıl bir yol izleneceğinin netleşeceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, iş güvenliği riski barındıran pozisyonlarda bu tür uygulamaların önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaşabileceğine dikkat çekiyor. Test talebinin işin niteliğiyle doğrudan ilişkilendirilmesinin ve adayın açık onayının alınmasının hukuki açıdan zorunluluk taşıdığının da altını çiziyor.
