Pek çok hasta, yutma güçlüğü çektiği veya doz ayarı yapmak istediği için tablet formundaki ilaçları ikiye bölerek ya da kırarak kullanmayı tercih ediyor. Ancak uzmanlar, bu alışkanlığın ilacın kimyasal yapısını bozabileceği ve etkisini yitirmesine neden olabileceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.
Bilim Ne Diyor? Neden Her İlaç Bölünmez?
Türk Eczacıları Birliği tarafından paylaşılan bilgilendirme görselinde, güvenli ilaç kullanımının ancak bilimsel ve kanıta dayalı eczacılık yaklaşımıyla mümkün olduğu vurgulandı. İlaçların bölünmemesi gerektiğine dair temel bilimsel nedenler ise şöyle sıralanıyor:
• Kontrollü Salım (Modified Release): Bazı ilaçlar, vücuda yavaş yavaş salınacak şekilde özel bir kaplamayla tasarlanmıştır. Bu ilaçlar kırıldığında, tüm etken madde bir anda kana karışarak "doz aşımı" riskine veya zehirlenmeye yol açabilir.
• Mide Asidine Karşı Koruma: Bazı tabletler, mide asidinde çözünmemesi ve bağırsakta emilmesi için "enterik kaplıdır". İlaç bölünürse bu koruyucu tabaka zarar görür ve ilaç midede parçalanarak etkisiz hale gelir.
• Tahriş Riski: Bazı ilaçların içeriği yemek borusu veya mide mukozası için tahriş edici olabilir. Koruyucu tabakanın bozulması bu organlara zarar verebilir.
• Eşit Doz Dağılımı: Her ilacın içinde etken madde homojen (eşit) dağılmamış olabilir. Bir parçada çok az, diğerinde ise çok fazla etken madde kalabilir, bu da tedavinin başarısız olmasına neden olur.
Ne Yapılmalı?
Sağlık profesyonelleri, ilacın prospektüsünde "bölünebilir" ibaresi yer almıyorsa veya üzerinde çentik bulunmuyorsa asla müdahale edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Güvenli kullanım için şu adımları izleyin:
1. İlacınızı kullanmadan önce mutlaka eczacınıza danışın.
2. Yutma güçlüğünüz varsa, ilacın şurup veya damla gibi alternatif formlarının olup olmadığını sorun.
3. İlacın üzerindeki "çentiği" sadece üretici tarafından belirtilmişse doz ayarı için kullanın.
