Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, hizmet ticaretinde büyük ölçekli girişimlerin belirleyici rolünü ortaya koydu. Buna göre, hizmet ihracatının yüzde 62,3’ü, hizmet ithalatının ise yüzde 54,5’i 250 ve daha fazla çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi.
Büyük ölçekli girişimler ihracatın yüzde 62,3’ünü üstlendi
Hizmet ihracatı yapan girişimlerin yüzde 73,1’ini oluşturan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, toplam hizmet ihracatının yüzde 8,7’sini yaptı. Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 12,4 olurken, 50-249 çalışanı bulunan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 16 olarak gerçekleşti. Hizmet ihracatı yapan girişimlerin yalnızca yüzde 2’sini oluşturan büyük ölçekli girişimler ise ihracatın yüzde 62,3’ünü üstlendi.
İthalatın yüzde 7,7’si gerçekleştirildi
Hizmet ithalatında da benzer bir tablo görüldü. Hizmet ithalatı yapan girişimlerin yüzde 52,2’sini oluşturan mikro ölçekli girişimler, ithalatın yüzde 7,7’sini gerçekleştirdi. Küçük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 8,2, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 17,8 oldu. Hizmet ithalatı yapan girişimlerin yüzde 5,1’ini oluşturan büyük ölçekli girişimler, toplam hizmet ithalatının yüzde 54,5’ini yaptı.
3 milyar 421 milyon dolarlık hizmet ihracatı
2023 yılında toplam 55 milyar 465 milyon dolar olarak gerçekleşen hizmet ihracatının büyük bölümü ulaştırma ve depolama faaliyetlerinden geldi. Bu alanda faaliyet gösteren girişimler 37 milyar 431 milyon dolarlık ihracat yaparak toplamın yüzde 67,5’ini oluşturdu. Bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki girişimlerin hizmet ihracatı 4 milyar 547 milyon dolar olurken, imalat sanayiindeki girişimler 3 milyar 883 milyon dolar, finans ve sigorta faaliyetinde bulunan girişimler ise 3 milyar 421 milyon dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirdi. Toplam 41 milyar 953 milyon dolar olan hizmet ithalatında ise imalat sanayindeki girişimler 10 milyar 644 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Toptan ve perakende ticaret faaliyetindeki girişimlerin hizmet ithalatı 8 milyar 424 milyon dolar olurken, finans ve sigorta faaliyetindeki girişimler 3 milyar 280 milyon dolarlık ithalat yaptı. Bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki girişimlerin hizmet ithalatı ise 2 milyar 291 milyon dolar olarak kaydedildi.
İthalatın yüzde 78,7’si Türkiye kontrollü girişimlerce gerçekleşti
Hizmet ihracatının yüzde 17,1’i, hizmet ithalatının ise yüzde 31,6’sı yabancı kontrollü girişimler tarafından gerçekleştirildi. Hizmet ticaretinde en yüksek paya sahip olan taşımacılık hizmetlerinde ihracatın yüzde 90,2’si, ithalatın ise yüzde 78,1’i Türkiye kontrollü girişimler tarafından yapıldı. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatında Türkiye kontrollü girişimlerin payı yüzde 49,1 olurken, yabancı kontrollü girişimlerin payı yüzde 50,9 olarak gerçekleşti. Sigorta ve emeklilik hizmetlerinde ihracatın yüzde 33,4’ü, ithalatın ise yüzde 33,6’sı yabancı kontrollü girişimler tarafından yapılırken, finansal hizmetlerde ihracatın yüzde 71,7’si ve ithalatın yüzde 78,7’si Türkiye kontrollü girişimlerce gerçekleştirildi.
