Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankaların çevresel sürdürülebilirliğe katkısını ölçmeyi hedefleyen yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 11 Nisan 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bankaların Yeşil Varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ”, bankalara yeşil varlık oranı ve çevresel performans göstergelerini hesaplama ve raporlama yükümlülüğü getiriyor.
“Bankacılık Sektöründe Sürdürülebilirliğe Yönelik Esas Alınacak Temel Performans Göstergesi Yeşil Oran Çalışmaları Hızlandırıldı”
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mahmut Eser, söz konusu düzenlemeye ilişkin bilgilendirmelerde bulunarak, “Avrupa Birliği kapsamındaki Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ‘Carbon Border Adjustment Mechanism- CBAM' ve Avrupa Birliği Taksonomisi’ne ilişkin gelişmelerle beraber, Avrupa Bankacılık Otoritesi’nin de ‘European Banking Authority- EBA' bankacılık sektöründe sürdürülebilirliğe yönelik esas alınacak temel performans göstergesi olan Yeşil Varlık Oranı çalışmaları hızlanmıştır. Avrupa Birliğindeki bu süreç, Türkiye’de BDDK ve Türkiye Bankalar Birliği işbirliği ile 2022’den itibaren yürütülen ısı haritası metodolojileri ve yeşil varlık oranı oluşturma düzenleme çalışmaları ile paralellik bulunmaktadır” dedi.
Getirilen Düzenlemeler Neler?
Yeşil varlık oranı ile ilgili performans göstergelerinde Türkiye’de yüksek çoğunluğu finansal piyasaların ve bankacılık sektörünün oluşturduğunu belirten Eser, “Yeşil varlık oranı tanımlamak istediğimizde, finansal kuruluşunun taksonomi kapsamında yeşil kabul edilen ve sürdürülebilir ekonomiye katkı sağlayan ekonomik faaliyetlere ayırdığı varlıkların, toplam varlıklarına oranı olarak tanımlayabiliriz. Bu gibi sebeplerle ve nedenlerle temelde Yeşil Varlık Oranı EBA’nın geliştirdiği bir hesaplama yöntemi olup söz konusu hesaplama ile banka portföylerindeki finansal varlıkların; Avrupa Birliği Taksonomisinde yer alan (Teknik Tarama Kriterleri), (Çevreye Önemli Zarar Vermeme Kriterleri) ve (Asgari Güvenlik Önlemleri Kriterlerine) göre sınıflandırılması sağlanmalıdır. Tebliğ ile Yeşil varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ ile Avrupa Birliği Taksonomisi ile uyumlu bir sınıflandırma sistemi sunması sağlanmıştır” sözlerini kullandı.
Tebliğ ile getirilen düzenlemeleri de açıklayan Eser, “Tebliğ, bankaların çevresel sürdürülebilirliğe katkısını ölçmek amacıyla yeşil varlık oranı ve diğer anahtar performans göstergelerinin hesaplamasını ve raporlanmasını düzenlemektedir. Yeşil varlık oranı, bankaların konsolide olmayan bilançolarında yer alan uyumlu varlıkların, yeşil varlık oranı kapsamındaki toplam varlıklara bölünmesi ile hesaplanmaktadır. Çevresel hedeflere önemli katkı sağlayan, asgari sosyal güvenlik standartlarını sağlayan ve çevreye zarar vermeyen varlıklar "uyumlu varlıklar" olarak kabul edilmiştir. Bu varlıkların belirlenmesinde bankaların, teknik tarama kriterlerini ve çevreye zarar vermeme koşullarını dikkate alması gerekmektedir. Son mali yıl cirosunun en az yüzde doksanını uyumlu varlıklardan sağlamış olan ve son bir yılda yenilenemez enerji kaynaklarından herhangi bir gelir elde etmemiş işletmelere kullandırılan ve kullanım yeri tespit edilemeyen işletme sermayesi kredileri ve benzer nitelikteki diğer krediler yeşil varlık oranının hesaplamasında uyumlu varlık olarak kabul edilmelidir. Bankalara raporlama yükümlülüğü getirilmiştir. Bankalar yeşil varlık oranını hesaplayarak ve raporlayarak, çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine hangi oranda katkı sağladıklarına bakmalıdır. Bankalar bu raporları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından belirlenecek sürelerde BDDK’ya göndermekle yükümlüdür. BDDK’ya yapılacak raporlama başlangıç tarihi 30.06.2025 olarak belirtilmiş olup, tebliğ Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih olan 11 Nisan 2025 yürürlüğe girmiştir” açıklamasında bulundu. Haber: Kemal Onur Atalay