Sosyal güvenlik sisteminde yıllardır uygulanan ve emekliliğe yakın dönemde sigorta statüsü değiştirerek daha avantajlı şartlardan yararlanmayı mümkün kılan yöntem, 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için sona erdi.
Yeni uygulama, özellikle Aksaray’da hem esnaflık yapıp hem de farklı dönemlerde sigortalı çalışan vatandaşları yakından ilgilendiriyor.
Son yıllar değil, toplam çalışma süresi belirleyici
Daha önceki sistemde, emekliliğe esas statü belirlenirken son 7 yıllık prim ödemesine bakılıyor; bu sürede hangi sigorta kolunda daha fazla prim yatırılmışsa emeklilik o statü üzerinden hesaplanıyordu. Bu durum, özellikle Bağ-Kur’dan SSK’ya geçiş yapanlar için avantaj sağlıyordu.
Ancak 2008 yılı Ekim ayı ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için artık farklı bir kriter uygulanıyor. Emeklilik şartları belirlenirken son dönem değil, tüm çalışma hayatındaki prim dağılımı dikkate alınıyor.
Aksaray’da esnaf ve küçük işletme sahipleri dikkat
Aksaray’da uzun yıllar Bağ-Kur kapsamında prim ödeyen esnaf ve kendi namına çalışan vatandaşlar, emekliliğe yakın süreçte bir işyerinde sigortalı çalışarak daha düşük prim günüyle emekli olmayı planlayabiliyordu.
Yeni sistemde ise çalışma hayatının büyük kısmı hangi statüde geçtiyse emeklilik şartları da o kapsama göre belirleniyor. Örneğin primlerinin çoğunu Bağ-Kur kapsamında tamamlayan bir kişi, son yıllarda SSK’lı olarak çalışsa bile emeklilik koşullarını Bağ-Kur hükümlerine göre yerine getirmek zorunda kalabiliyor. Bu durum, özellikle prim günü hesabında ciddi fark oluşturabiliyor.
Eski sigortalılar için uygulama sürüyor
2008 öncesinde sigorta kaydı bulunanlar için ise önceki uygulama devam ediyor. Bu kişilerde, son 7 yıllık prim ödemesine bakılarak emeklilik statüsü belirleniyor.
Planlama daha da önemli hale geldi
Yeni dönemde emeklilik hesabı yaparken sadece son birkaç yıla güvenmek yeterli olmayacak. Uzmanlar, özellikle farklı statülerde çalışmış olan vatandaşların prim gün sayılarını ve hangi kapsamda yoğunlaştıklarını dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor.
Aksaray’da hem Bağ-Kur hem SSK kapsamında çalışmış olan vatandaşların, ileride sürprizle karşılaşmamak için e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini kontrol etmeleri ve gerekirse uzman görüşü almaları öneriliyor.
